Moja kolekcija časopisa Svet kompjutera danas broji 77 fizičkih primeraka i čuva više od jedne decenije razvoja tehnologije. Svaki sačuvani broj u sebi nosi deo vremena u kojem je objavljen.
Kada ih danas poređam na jednom mestu, ponovo vidim godine u kojima smo o tehnologiji saznavali listajući stranice. Čitali smo o novim igrama, računarima, grafičkim karticama, telefonima i internetu. Nije bilo kratkih snimaka i deset testova istog uređaja koji se pojave u jednom danu. Umesto toga, čekao se novi broj, pregledao sadržaj, a zatim se čitalo polako.
U ovoj kolekciji časopisa Svet kompjutera nalazi se 76 različitih brojeva iz perioda od 2007. do 2019. godine. Među njima su tri kompletna godišta, nekoliko skoro kompletnih kolekcija i jedan neotpakovani primerak iz 2017. godine. Dodatni primerak junskog broja iz 2017. čini ukupno 77 fizičkih časopisa.
Kada se novi broj časopisa stvarno čekao
Danas je dovoljno nekoliko sekundi da saznamo sve o novoj igri ili računarskoj komponenti. Nekada je, međutim, sve imalo drugačiji ritam.
Novi broj donosio je testove uređaja koje smo želeli. Tu su bili i prikazi igara koje možda još nismo mogli da pokrenemo. Osim toga, čitali smo o tehnologijama koje su tada delovale kao deo daleke budućnosti.
Časopis se nije samo jednom prelistao. Vraćalo se na testove hardvera, recenzije igara, reklame i cene računarske opreme. Čak su i uređaji koje verovatno nikada nećemo kupiti bili zanimljivi. Pokazivali su koliko se tehnologija brzo menjala.
Upravo zato ova kolekcija za mene predstavlja više od starih časopisa. Ona čuva vreme u kojem je računar zauzimao posebno mesto u kući, a svaki novi uređaj delovao kao veliki korak napred.
Moja kolekcija časopisa Svet kompjutera kroz godine
Najstariji sačuvani broj potiče iz 2007. godine. Pored njega, u kolekciji imam izdanje iz 2009, dva broja iz 2011, deset brojeva iz 2013, kompletna godišta iz 2014, 2015. i 2018, jedanaest brojeva iz 2016, deset različitih brojeva iz 2017. i prvih pet brojeva iz 2019. godine.
Zahvaljujući tome, moja kolekcija časopisa Svet kompjutera pokazuje kako su se igre, računari, grafičke kartice, mobilni telefoni i digitalni servisi menjali tokom više od jedne decenije.
Najstariji brojevi: Crysis iz 2007. i početak Androida
Najstariji primerak u mojoj kolekciji je broj 12/2007. Na naslovnoj strani nalazi se igra Crysis, uz veliki naslov „Udarac realnosti“.
Crysis je u tom periodu bio mnogo više od obične igre. Bio je simbol zahtevne grafike. Zato se godinama ponavljalo isto pitanje: može li novi računar da pokrene Crysis kako treba?
Na istoj naslovnoj strani nalaze se teme o procesorima i grafičkim karticama. Tu su i fotoaparati, kao i programiranje za Windows Vistu. Tako samo jedna naslovna strana čuva presek računarskog sveta iz 2007. godine.
Sledeći sačuvani broj je 3/2009. Na njegovoj naslovnoj strani nalaze se Google Android i telefon G1. Danas Android deluje sasvim uobičajeno. Ipak, ovaj broj potiče iz vremena kada je predstavljao veliku novost.
Na samo dve naslovne strane vidi se velika promena pravca. Krajem 2007. pažnju su privlačile zahtevne PC igre. Već 2009. postajalo je jasno da će se veliki deo digitalnog života preseliti i na mobilne uređaje.
Dva sačuvana broja iz 2011. godine
Iz 2011. godine sačuvao sam dva broja: 5/2011 i 6/2011.
Majski broj nosi naslov „Munje ili hologrami?“. Bavi se tehnološkim projektima i idejama u Srbiji. Sama naslovna strana podseća na vreme kada se o hologramima i drugim futurističkim tehnologijama govorilo sa velikom radoznalošću.
Junski broj donosi The Witcher 2: Assassins of Kings. Danas je Witcher jedan od najpoznatijih gejming serijala. Zato je zanimljivo vratiti se u trenutak kada je njegov drugi deo tek stizao pred publiku.
Ukoliko volite stare igre i računare, pogledajte i vodič za pravljenje retro gejming kutka kod kuće. Takav prostor može lepo da poveže stare časopise, konzole i uspomene na nekadašnje igraonice.
Skoro kompletno godište iz 2013.
Iz 2013. godine imam 10 od ukupno 12 brojeva. Nedostaju mi samo januarski i martovski broj. Sačuvao sam februarski i sva izdanja od aprila do decembra.
Kada se više brojeva poređa zajedno, lakše se prate promene tokom jedne godine. Smenjivali su se procesori, grafičke kartice, telefoni, operativni sistemi i igre.
Jedna od upečatljivijih naslovnih strana prikazuje grafičku karticu. Uz nju stoji naslov „Odgovor zelene armade“. Takvi brojevi podsećaju na vreme kada su testovi hardvera bili među najčitanijim delovima časopisa.
Neki čitaoci su tada planirali novi računar. Drugi su, kao i ja, jednostavno uživali u čitanju i maštanju o snažnijoj konfiguraciji.
Kompletno godište Svet kompjutera iz 2014.
Iz 2014. godine sačuvao sam svih 12 brojeva, od januara do decembra. To je prvo potpuno godište u mojoj kolekciji i predstavlja čitavu godinu računarske tehnologije, igara i mobilnih uređaja sačuvanu na papiru.
Na decembarskoj naslovnoj strani nalazi se Call of Duty: Advanced Warfare uz naslov „Konačno napredak“. Kada se svih dvanaest brojeva poređa zajedno, može se pratiti kako su se tokom godine menjale glavne teme, računarske komponente i igre koje su tada privlačile pažnju.
Ovo godište je posebno zanimljivo jer se nalazi između skoro kompletne kolekcije iz 2013. i kompletnog godišta iz 2015. godine. Tako tri uzastopne godine daju veoma dobar pregled promena u računarskom svetu tog perioda.
Kompletno godište Svet kompjutera iz 2015.
Još jedno posebno mesto u kolekciji zauzima kompletno godište iz 2015. godine. Sačuvao sam svih 12 brojeva, od januara do decembra.
To je čitava tehnološka godina sačuvana na papiru. Kroz brojeve se mogu pratiti Windows 10, novi hardver, mobilni telefoni, igre i digitalni servisi.
Na decembarskoj naslovnoj strani nalazi se Fallout 4. Pominju se i Raspberry Pi, virtuelni serveri, StarCraft II i Football Manager 2016. Samo jedna naslovna strana prikazuje skoro sve što je tada zanimalo ljubitelje računara i igara.
Ovaj deo moje kolekcije časopisa Svet kompjutera ima posebnu vrednost. Pošto je godište potpuno, mogu da pratim promene tokom svih dvanaest meseci i vidim koje su teme tada bile najvažnije.
Jedan broj nedostaje za kompletno godište 2016.
Iz 2016. godine imam 11 brojeva. Nedostaje mi samo decembarski primerak da bi i ovo godište bilo potpuno.
Iako 2016. godina ne deluje tako daleko, njene naslovne strane već bude nostalgiju. Uređaji koji su tada predstavljani kao novi danas pripadaju tehnološkoj prošlosti.
Mobilni telefoni su već bili važan deo svakodnevnog života. Međutim, grafičke kartice, računari, operativni sistemi i velike PC igre i dalje su zauzimali centralno mesto.
WannaCry i neotpakovani broj iz 2017.
Za 2017. godinu sačuvao sam 10 različitih brojeva. Nedostaju mi septembarski i decembarski primerak.
Najzanimljiviji je junski broj 6/2017, sa naslovom „WannaCry?“. Imam jedan otvoreni primerak. Pored njega, čuvam i drugi koji nikada nije otpakovan.
Taj broj i dalje se nalazi u originalnoj foliji. Zbog toga zauzima posebno mesto u mojoj kolekciji.
Naslovna strana posvećena je WannaCry napadu. Taj događaj je pokazao koliko brzo računarski problem može da pogodi veliki broj sistema.
Na naslovnoj strani postavljeno je pitanje o ažuriranom Windowsu. Danas ono predstavlja mali dokument vremena. Računarska bezbednost tada je odjednom postala tema i izvan uobičajenih tehnoloških krugova.
Kompletno godište iz 2018. godine
Treće potpuno godište u mojoj kolekciji je 2018. godina. Sačuvano je svih 12 brojeva, od januara do decembra.
Na naslovnim stranama pojavljuju se procesori, grafičke kartice i telefoni. Tu su i roboti, veštačka inteligencija, igre i istraživanje svemira.
U ovom godištu već se vidi spajanje klasičnog računarskog sveta sa pametnim uređajima. Istovremeno, nove digitalne platforme zauzimale su sve više prostora.
Jedna naslovna strana nosi pitanje „Rat u svemiru?“. Druga prikazuje Coffee Lake procesore. Kada se svih 12 brojeva poređa zajedno, dobija se odličan pregled te tehnološke godine.
Prvih pet brojeva iz 2019.
Najnoviji deo sačuvane kolekcije čine brojevi iz 2019. godine. Imam prvih pet izdanja, od januara do maja.
Jedna od upečatljivijih naslovnih strana nosi naslov „Roboti pod zemljom“. Roboti, dronovi i automatizacija tada su postajali sve prisutnije teme.
Ipak, još su delovali kao nešto što tek dolazi. Danas se slične tehnologije mnogo češće pojavljuju u industriji i svakodnevnom životu.
Zbog toga je zanimljivo vratiti se starim tekstovima. Oni pokazuju kako se o tim idejama govorilo pre nego što su postale uobičajene.
Više od časopisa o računarima
Svet kompjutera nije bio zanimljiv samo zbog tehničkih podataka. Kroz njegove stranice pratili smo razvoj računara, telefona, interneta i igara.
U starim brojevima ostali su sačuvani stari programi, reklame i cene komponenti. Tu su i telefoni sa fizičkim tastaturama, rani digitalni servisi i predviđanja o budućnosti.
Na mnogim naslovnim stranama vidi se i adresa sk.rs. I ona je godinama bila deo prepoznatljivog izgleda časopisa.
Sličan osećaj danas bude stare konzole, kasete i CD plejeri. Više takvih predmeta nalazi se u tekstu o retro poklonima koji bude nostalgiju.
Kolekcija kao mali tehnološki vremeplov
Od Crysisa iz 2007. do početaka Androida, ova kolekcija prati velike promene. Tu su i The Witcher 2, WannaCry i kompletna godišta iz 2014, 2015. i 2018. godine.
Neke naslovne strane danas bude čistu nostalgiju. Druge izgledaju kao rana najava sveta u kojem sada živimo.
Pojedine tehnologije su potpuno nestale. S druge strane, neke su postale toliko svakodnevne da smo zaboravili koliko su nekada bile nove.
U tome je prava vrednost ove kolekcije časopisa Svet kompjutera. To nije samo stari papir poređan na polici, već mali tehnološki vremeplov kroz računare, internet, igre i nekadašnje ideje o budućnosti.
Povratak u prošlost ne mora da probudi samo stara tehnika. Nekada ga pokrene časopis, a nekada ukus hrane iz detinjstva. Takve uspomene nalaze se i u priči o jelima iz 90-ih kojih se i danas sećamo.
Ovo je tek početak priče
Ovaj tekst predstavlja celu kolekciju. Međutim, gotovo svako godište i mnogi pojedinačni brojevi zaslužuju zasebnu priču.
U narednim tekstovima detaljnije ću pregledati stare igre i cene računarske opreme. Pisaću i o mobilnim telefonima, reklamama, operativnim sistemima i predviđanjima budućnosti.
Posebno su zanimljivi Crysis iz 2007. i početak Androida iz 2009. Tu su i kompletna godišta iz 2014, 2015. i 2018, kao i otvoreni WannaCry broj iz 2017. godine.
Za sada, ovih 76 različitih brojeva ostaje poređano kao podsetnik na jedno drugačije vreme. Tada se novi svet tehnologije nije otvarao dodirom ekrana, već okretanjem sledeće stranice.
Da li ste i vi nekada čitali Svet kompjutera? Kog broja ili koje naslovne strane se najviše sećate?
```